Odsetki ustawowe — kalkulator i aktualne stawki

Policz odsetki dzień po dniu, z automatycznym rozbiciem na okresy, w których obowiązywała inna stopa NBP. Odsetki ustawowe za opóźnienie, kapitałowe, w transakcjach handlowych i od zaległości podatkowych — na aktualnej historii stóp z Narodowego Banku Polskiego.

Ile wynoszą odsetki dziś

Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75%, lombardowa 4,25% — obowiązują od 5 marca 2026.

9,25%Odsetki ustawowe za opóźnieniestopa referencyjna NBP 3,75% + 5,5 p.p. · art. 481 § 2 K.c.
7,25%Odsetki ustawowe (kapitałowe)stopa referencyjna NBP 3,75% + 3,5 p.p. · art. 359 § 2 K.c.
18,50%Odsetki maksymalne za opóźnienie2 × odsetek ustawowych za opóźnienie · art. 481 § 2¹ K.c.
14,50%Odsetki maksymalne2 × odsetek ustawowych · art. 359 § 2¹ K.c.
13,75%Transakcje handlowe (B2B)stopa z początku półrocza 3,75% + 10 p.p. · II półrocze 2026
11,75%Transakcje handlowe — publiczny podmiot leczniczystopa z początku półrocza 3,75% + 8 p.p. · II półrocze 2026
10,50%Odsetki podatkowe200% × stopa lombardowa 4,25% + 2% · art. 56 § 1 Ord. pod.
5,25%Odsetki podatkowe — obniżone50% stawki podstawowej · art. 56a Ord. pod.
15,75%Odsetki podatkowe — podwyższone150% stawki podstawowej, tylko VAT i akcyza · art. 56b Ord. pod.

Kalkulator odsetek

art. 481 § 2 K.c. — domyślne przy każdym opóźnieniu w zapłacie, gdy strony nie umówiły się inaczej

Odsetki456,16 złza 180 dni opóźnienia
Razem do zapłaty10 456,16 złkwota 10 000,00 zł + odsetki

Naliczanie od 11 marca 2026 (dzień po terminie) do 6 września 2026 włącznie.

Rozbicie na okresy (1)
OkresDniStopa NBPStawka odsetekOdsetki
2026-03-11 – 2026-09-061803,75%9,25%456,16 zł
Razem180456,16 zł

Wzór dla każdego okresu: kwota × stawka roczna × liczba dni ÷ 365.

Wyliczenie ma charakter orientacyjny i nie jest poradą prawną ani podatkową. O wysokości odsetek w konkretnej sprawie decydują treść umowy, wezwania do zapłaty i przepisy szczególne.

Historia stóp NBP i stawek odsetek

Każda zmiana stopy referencyjnej albo lombardowej od razu zmienia wysokość odsetek — dlatego kalkulator dzieli okres opóźnienia na kawałki. Dane: 94 zmian od 1998-02-26.

Obowiązuje odReferencyjnaLombardowaUstawowe za opóźnienieUstawowePodatkowe
2026-03-053,75%4,25%9,25%7,25%10,50%
2025-12-044,00%4,50%9,50%7,50%11,00%
2025-11-064,25%4,75%9,75%7,75%11,50%
2025-10-094,50%5,00%10,00%8,00%12,00%
2025-09-044,75%5,25%10,25%8,25%12,50%
2025-07-035,00%5,50%10,50%8,50%13,00%
2025-05-085,25%5,75%10,75%8,75%13,50%
2023-10-055,75%6,25%11,25%9,25%14,50%
2023-09-076,00%6,50%11,50%9,50%15,00%
2022-09-086,75%7,25%12,25%10,25%16,50%
2022-07-086,50%7,00%12,00%10,00%16,00%
2022-06-096,00%6,50%11,50%9,50%15,00%
2022-05-065,25%5,75%10,75%8,75%13,50%
2022-04-074,50%5,00%10,00%8,00%12,00%
2022-03-093,50%4,00%9,00%7,00%10,00%

Cztery rodzaje odsetek — którego użyć

Odsetki ustawowe za opóźnienieDomyślne. Należą się zawsze, gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą — nawet gdy umowa o odsetkach milczy i nawet gdy wierzyciel nie poniósł żadnej szkody (art. 481 § 1 K.c.). Stawka: stopa referencyjna NBP + 5,5 p.p.
Odsetki ustawowe (kapitałowe)Wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału — np. przy pożyczce, gdy strony umówiły się na odsetki, ale nie wskazały ich wysokości (art. 359 § 2 K.c.). Stawka: stopa referencyjna + 3,5 p.p. To nie są odsetki za zwłokę.
Odsetki w transakcjach handlowychMiędzy przedsiębiorcami (i wobec podmiotów publicznych) — wyższe, bo mają zniechęcać do kredytowania się kosztem kontrahentów. Stopa referencyjna + 10 p.p., a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy — + 8 p.p.
Odsetki podatkoweOd zaległości wobec urzędu skarbowego, ZUS i innych należności publicznoprawnych: 200% stopy lombardowej NBP + 2%, nie mniej niż 8% (art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej). Przy dobrowolnej korekcie deklaracji stawka spada o połowę.

Pułapka transakcji handlowych: stawka zamrożona na pół roku

W Kodeksie cywilnym odsetki zmieniają się w dniu zmiany stopy NBP. W transakcjach handlowych jest inaczej: art. 11b ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom każe brać stopę referencyjną z 1 stycznia (dla odsetek za pierwsze półrocze) albo z 1 lipca (dla drugiego) i stosować ją przez całe półrocze. Obniżka stóp w marcu nie obniża więc odsetek handlowych aż do lipca. Kalkulator uwzględnia to automatycznie — zobaczysz to w rozbiciu na okresy.

Od kiedy i do kiedy liczyć

Odsetki biegną od dnia następnego po upływie terminu płatności — opóźnienie powstaje dopiero po bezskutecznym upływie terminu (art. 481 § 1 w zw. z art. 476 K.c.). Nalicza się je do dnia zapłaty włącznie; wprost mówi o tym art. 7 ust. 1 ustawy o transakcjach handlowych („za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty"). Jeżeli termin płatności wypadał w sobotę, niedzielę lub święto, przesuwa się on na najbliższy dzień roboczy (art. 115 K.c.) — a z nim początek naliczania.

Dlaczego dzielimy na 365

Kodeks cywilny nie zawiera wzoru na odsetki ani przepisu o liczbie dni w roku — wzór dzienny „kwota × stawka × dni ÷ 365" jest praktyką obrotu. Jedyny oficjalny wzór dotyczy odsetek podatkowych: § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę definiuje mianownik jako „liczbę dni w roku" równą 365, także w roku przestępnym. Dla odsetek cywilnych stosowanie 366 dni w roku przestępnym bywa bronione w doktrynie, ale nie wynika z żadnego przepisu — dlatego liczymy konsekwentnie przez 365 i mówimy o tym wprost.

Odsetki maksymalne

Umowa nie może przewidywać odsetek wyższych niż dwukrotność odsetek ustawowych (art. 359 § 2¹ K.c.) ani odsetek za opóźnienie wyższych niż dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹ K.c.). Zastrzeżenie wyższych jest w tej nadwyżce bezskuteczne — należą się odsetki maksymalne, a nie umowne.

Sprawdź też

Najczęstsze pytania

Ile wynoszą dziś odsetki ustawowe za opóźnienie?

9,25% w skali roku — to stopa referencyjna NBP (3,75% od 5 marca 2026) powiększona o 5,5 punktu procentowego, zgodnie z art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego.

Czy mogę żądać odsetek, jeśli nie ma o nich mowy w umowie?

Tak. Odsetki za opóźnienie należą się z mocy ustawy — art. 481 § 1 K.c. daje wierzycielowi prawo do nich za sam czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Czy w transakcjach B2B mogę doliczyć coś jeszcze?

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych przewiduje obok odsetek zryczałtowaną rekompensatę za koszty odzyskiwania należności (40, 70 lub 100 euro w zależności od wartości świadczenia). Ten kalkulator liczy wyłącznie odsetki — rekompensatę dolicza się osobno.

Kiedy przysługuje obniżona stawka odsetek podatkowych?

Gdy podatnik złoży prawnie skuteczną korektę deklaracji w ciągu 6 miesięcy od upływu terminu jej złożenia i zapłaci zaległość w ciągu 7 dni od korekty (art. 56a Ordynacji podatkowej). Wtedy stawka wynosi 50% podstawowej, czyli obecnie 5,25%.

Skąd bierzecie stopy NBP?

Z oficjalnego archiwum Narodowego Banku Polskiego (static.nbp.pl/dane/stopy/stopy_procentowe_archiwum.xml) — pełnej historii podstawowych stóp procentowych od 26 lutego 1998 r., aktualizowanej po każdej decyzji Rady Polityki Pieniężnej. Kalkulator nie ma wpisanych „na sztywno" żadnych procentów: wszystkie stawki wylicza z tej historii i marż z ustaw.

Źródła: Narodowy Bank Polski — archiwum podstawowych stóp procentowych (static.nbp.pl, 94 zmian, ostatnia z 2026-03-05); ustawa z 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (art. 359, 481, 476, 115); ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (art. 4 pkt 3, art. 7, art. 11b–11c); ustawa z 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (art. 54 § 1 pkt 5, art. 56, 56a–56c); rozporządzenie Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę. Stawki odsetek ogłaszane w Monitorze Polskim. Stan prawny i danych: 2026-08-30.