Ile kosztuje rozwód?
Najtańszy możliwy rozwód kosztuje 300 zł — bo z 600 zł opłaty sąd oddaje połowę, gdy rozwodzicie się zgodnie i bez orzekania o winie. Każdy kolejny spór ma swoją cenę w przepisach. Poniżej wszystkie z nich, z podstawą prawną.
⚖️ To wyliczenie orientacyjne i informacja ogólna, nie porada prawna. Ostateczny rozkład kosztów procesu ustala sąd w wyroku.
Kalkulator kosztów
Zaznacz, co dotyczy Twojej sprawy.
| Pozycja | Podstawa prawna | Kwota |
|---|---|---|
| Opłata od pozwu o rozwód | art. 26 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c. | 600 zł |
| Zwrot połowy opłaty — rozwód bez orzekania o winie | art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.s.c. | -300 zł |
| Razem | 300 zł | |
W tabeli są tylko te kwoty, które mają cenę w przepisach: opłaty sądowe, ryczałty i stawki minimalne pełnomocnika. Honorarium umówione z kancelarią to osobna sprawa — żaden przepis go nie ustala i nie zgadujemy go tutaj. Stawka minimalna mówi tylko, od czego sąd liczy zwrot kosztów od strony przegrywającej; może przyznać do sześciokrotności tej stawki (§ 15 ust. 3 rozporządzenia).
Wszystkie opłaty sądowe po kolei
| Czynność | Opłata | Podstawa |
|---|---|---|
| Pozew o rozwód | 600 zł | art. 26 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c. |
| Pozew o separację | 600 zł | art. 26 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c. |
| Separacja na zgodne żądanie małżonków | 100 zł | art. 37 pkt 3 u.k.s.c. |
| Zniesienie separacji | 100 zł | art. 37 pkt 4 u.k.s.c. |
| Zwrot przy rozwodzie bez orzekania o winie | −300 zł | art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.s.c. |
| Zwrot przy cofnięciu pozwu wskutek pojednania w I instancji | −600 zł | art. 79 ust. 2 u.k.s.c. |
| Podział majątku wspólnego (sporny) | 1000 zł | art. 38 ust. 1 u.k.s.c. |
| Podział majątku ze zgodnym projektem | 300 zł | art. 38 ust. 2 u.k.s.c. |
| Apelacja w sprawie o rozwód | 600 zł | art. 18 ust. 2 u.k.s.c. |
| Zabezpieczenie zgłoszone w samym pozwie | 0 zł | art. 95 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c. |
| Osobny wniosek o zabezpieczenie w toku sprawy | 100 zł | art. 68 pkt 1 u.k.s.c. |
| Zmiana wyroku rozwodowego co do władzy rodzicielskiej | 100 zł | art. 37 pkt 2 u.k.s.c. |
| Pełnomocnictwo (opłata skarbowa) | 17 zł | ustawa o opłacie skarbowej, zał. cz. IV |
Uwaga na art. 26 ust. 2 u.k.s.c.: jeżeli w wyroku rozwodowym sąd zasądzi alimenty na rzecz małżonka, od zobowiązanego małżonka pobiera się dodatkowo opłatę stosunkową od zasądzonego roszczenia; przy nakazaniu eksmisji albo podziale majątku w wyroku rozwodowym pobiera się także opłatę taką, jak od pozwu lub wniosku w takiej sprawie.
Opłatę skarbową od pełnomocnictwa zwolniono, gdy pełnomocnikiem jest małżonek, wstępny, zstępny lub rodzeństwo, a także gdy mocodawcy przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawach alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia pełnomocnictwo w ogóle nie podlega tej opłacie (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o opłacie skarbowej).
Nie stać Cię na opłatę? Art. 102 u.k.s.c. pozwala domagać się zwolnienia od kosztów sądowych po złożeniu oświadczenia, że nie jesteś w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku trzeba dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania na urzędowym wzorze — sąd rozpoznaje taki wniosek w terminie 7 dni.
Ile kosztuje adwokat — co naprawdę mówi rozporządzenie
Krążące po internecie „widełki rynkowe" nie mają żadnego oparcia w przepisach. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości reguluje wyłącznie stawki minimalne, czyli podstawę tego, ile sąd zasądzi od strony przegrywającej na rzecz wygrywającej. Honorarium umówione z kancelarią jest wolnorynkowe i nikt go nie ustala — dlatego nie podajemy tu żadnych „średnich cen adwokata".
| Sprawa | Stawka minimalna | Podstawa |
|---|---|---|
| Rozwód, unieważnienie małżeństwa | 720 zł | § 4 ust. 1 pkt 1 |
| Ustanowienie rozdzielności majątkowej | 720 zł | § 4 ust. 1 pkt 7 |
| Władza rodzicielska, odebranie dziecka | 480 zł | § 4 ust. 1 pkt 4 |
| Alimenty | 240 zł | § 4 ust. 1 pkt 9 |
| Podział majątku wspólnego | wg wartości udziału (§ 2); zgodny wniosek — 50% | § 4 ust. 1 pkt 8 |
| Apelacja przed sądem apelacyjnym | 75% stawki (100%, gdy nowy pełnomocnik), min. 240 zł | § 10 ust. 1 pkt 2 |
| Górna granica tego, co zasądzi sąd | do 6× stawki minimalnej | § 15 ust. 3 |
Stawki dla radców prawnych są identyczne — te same paragrafy i te same kwoty (rozporządzenie o opłatach za czynności radców prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 118). Stawka za alimenty wzrosła z 120 zł do 240 zł nowelizacją obowiązującą od 1 stycznia 2026 r.
Stawka za rozwód obejmuje też roszczenia majątkowe dochodzone łącznie — z wyjątkiem roszczeń z art. 58 § 2 i § 3 KRO (sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, eksmisja, podział majątku), za które pobiera się osobne wynagrodzenie (§ 4 ust. 2).
Mediacja, OZSS i biegli
Mediacja
W sprawach o prawa niemajątkowe — a rozwód taką sprawą jest — wynagrodzenie mediatora wynosi 300 zł za pierwsze posiedzenie i 200 zł za każde kolejne, łącznie nie więcej niż 900 zł za całe postępowanie mediacyjne. Mediacja bez posiedzenia to 300 zł (§ 2 ust. 2 i 3).
Do tego zwrot wydatków: najem pomieszczenia do 110 zł za posiedzenie, korespondencja do 50 zł, przejazdy według stawek delegacji służbowych (§ 3). Mediator będący podatnikiem VAT dolicza podatek (§ 5). Uwaga: stawki podwoiły się 17 lutego 2026 r. — poprzednie rozporządzenie (150 / 100 / maks. 450 zł) zostało uchylone, choć wiele stron wciąż je podaje.
OZSS — opinia o dzieciach
Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów bada rodzinę, gdy sporna jest władza rodzicielska albo kontakty. Koszt jest zryczałtowany: 15% kwoty bazowej dla zawodowych kuratorów sądowych za każdą opiniowaną osobę — w 2026 r. około 426 zł (§ 2).
Gdy w opiniowaniu bierze udział więcej niż dwóch specjalistów, ryczałt rośnie o 5%, a przy specjalistach z co najmniej czterech dziedzin — o 10%. Łącznie nie więcej niż 60% kwoty bazowej, czyli około 1706 zł (§ 3–5).
Biegły
Wynagrodzenie biegłego to 1,67–2,36% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe za każdą rozpoczętą godzinę pracy. Kwota bazowa na 2026 r. wynosi 1935,26 zł, więc stawka to około 32–46 zł za godzinę.
Ze stopniem doktora — 3,33% (ok. 64 zł/h), doktora habilitowanego — 4,02% (ok. 78 zł/h), profesora — 5,13% (ok. 99 zł/h). Przy szczególnie złożonym problemie stawkę można podwyższyć o połowę. Łącznego kosztu nie da się z góry policzyć, bo zależy od liczby godzin — dlatego nie ma go w kalkulatorze.
Ile trwa rozwód — uczciwa odpowiedź
Nie ma oficjalnej liczby. Ministerstwo Sprawiedliwości publikuje średni czas trwania postępowania w podziale na repertoria, ale nie wyodrębnia spraw rozwodowych. Podawane w sieci „rozwód trwa X miesięcy" to zwykle albo cudza ankieta, albo liczba z innego repertorium przypisana rozwodom.
Co wiadomo na pewno — skala obciążenia sądów okręgowych w 2025 roku:
Dla porównania: średni czas trwania wszystkich spraw cywilnych procesowych (repertorium C) w sądach okręgowych w I instancji wyniósł w 2025 r. 14,75 miesiąca. Ta liczba obejmuje również sprawy inne niż rozwodowe, więc nie jest to „średni czas rozwodu" — podajemy ją wyłącznie jako punkt odniesienia.
Rozbicie na rozwody z winą i bez winy MS opublikowało ostatnio za 2020 rok: wtedy 79,7% rozwodów orzeczono bez orzekania o winie. Nowszych danych w tym przekroju resort nie wydał — dlatego nie podajemy tu liczby „na dziś".
Rozwód a alimenty, dzieci, nazwisko i mieszkanie
Wina
Sąd co do zasady orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia (art. 57 § 1 KRO). Ale na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie — wtedy skutki są takie, jakby żaden z nich nie ponosił winy (art. 57 § 2 KRO). To najkrótsza droga do szybkiego i taniego rozwodu.
Alimenty na byłego małżonka
Małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego i znajduje się w niedostatku, może żądać środków utrzymania (art. 60 § 1 KRO). Od małżonka wyłącznie winnego można żądać alimentów już przy samym „istotnym pogorszeniu sytuacji materialnej" — bez niedostatku (art. 60 § 2 KRO).
Obowiązek wygasa, gdy uprawniony zawrze nowe małżeństwo. Gdy zobowiązanym jest małżonek niewinny, wygasa dodatkowo po pięciu latach od orzeczenia rozwodu — chyba że sąd wyjątkowo przedłuży ten termin (art. 60 § 3 KRO). Małżonka winnego pięcioletni limit nie chroni.
Dzieci
W wyroku rozwodowym sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach oraz o tym, w jakiej wysokości każdy z małżonków ma ponosić koszty utrzymania i wychowania dziecka (art. 58 § 1 KRO). Uwzględnia pisemne porozumienie rodziców, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka.
Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o kontaktach (art. 58 § 1b KRO). Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga inaczej.
Nazwisko
Masz rok, nie trzy miesiące. Od 8 października 2025 r. art. 59 KRO daje rok od uprawomocnienia się wyroku na złożenie oświadczenia o powrocie do poprzedniego nazwiska — przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem. Wcześniej termin wynosił trzy miesiące i wiele poradników wciąż tak podaje.
Wspólne mieszkanie
Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka o sposobie korzystania z niego na czas wspólnego zamieszkiwania (art. 58 § 2 KRO). Eksmisja jest możliwa tylko w wypadkach wyjątkowych — gdy jeden z małżonków rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.
Podział majątku
Sąd może podzielić majątek wspólny już w wyroku rozwodowym — ale tylko na wniosek jednego z małżonków i pod warunkiem, że nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 KRO). W praktyce udaje się to przy zgodzie stron; spór idzie do osobnej sprawy przed sądem rejonowym.
Który sąd i kiedy w ogóle jest rozwód
- Sąd okręgowy. Rozwód to sprawa o prawo niemajątkowe, a te należą do właściwości sądów okręgowych (art. 17 pkt 1 KPC) — niezależnie od zamożności małżonków.
- Właściwość wyłączna. Art. 41 KPC: powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania — jeżeli choć jedno z nich nadal tam mieszka lub zwykle przebywa. W braku takiej podstawy: sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy i tego nie ma — sąd miejsca zamieszkania powoda.
- Przesłanka pozytywna. Zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 KRO). Muszą wystąpić obie cechy naraz.
- Przesłanki negatywne. Rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli miałoby wskutek niego ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci albo jeżeli byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 56 § 2 KRO); ani gdy żąda go małżonek wyłącznie winny, chyba że drugi wyrazi zgodę (art. 56 § 3 KRO).
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje najtańszy rozwód?
300 zł. Płacisz 600 zł opłaty od pozwu (art. 26 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.), a jeżeli sąd orzeknie rozwód na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu wyroku z urzędu zwraca połowę — 300 zł (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.s.c.). Nie musisz o ten zwrot wnioskować.
A jeśli się pogodzimy w trakcie sprawy?
Wtedy jest jeszcze lepiej: art. 79 ust. 2 u.k.s.c. każe sądowi zwrócić całą uiszczoną opłatę od pozwu o rozwód, jeżeli pozew został cofnięty wskutek pojednania się stron w pierwszej instancji. Przy pojednaniu przed zakończeniem postępowania apelacyjnego zwraca się połowę opłaty od apelacji.
Czy muszę mieć adwokata?
Nie. W sprawie o rozwód nie ma przymusu adwokackiego — przed sądem okręgowym w I instancji można działać samodzielnie. Przymus dotyczy dopiero skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.
Kto płaci koszty procesu po rozwodzie?
Zasadą jest, że przegrywający zwraca wygrywającemu koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw (art. 98 § 1 KPC). W rozwodzie bez orzekania o winie sądy zwykle znoszą koszty między stronami albo obciążają nimi powoda, bo formalnie to on „wygrywa" sprawę. Ostatecznie decyduje sąd w wyroku.
Ile kosztuje podział majątku po rozwodzie?
1000 zł od wniosku, ale tylko 300 zł, jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału (art. 38 u.k.s.c.). Różnica jest siedmiokrotna, a przy pełnomocniku jeszcze większa — stawka minimalna adwokata przy zgodnym wniosku małżonków wynosi 50% zwykłej stawki liczonej od wartości udziału (§ 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia).
Kiedy sprawa idzie do OZSS?
Gdy sporna jest władza rodzicielska, miejsce zamieszkania dziecka albo kontakty. Opinia Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów jest zryczałtowana: około 426 zł za każdą opiniowaną osobę, łącznie nie więcej niż około 1706 zł (rozporządzenie MS z 15 grudnia 2015 r.).
Podstawy prawne: ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 1228) — art. 18, 26, 37, 38, 68, 79, 95, 96, 102; Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 236) — art. 56–61, ze zmianą art. 59 wprowadzoną ustawą z 24 czerwca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 897, w życie 8.10.2025); Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 468) — art. 17 pkt 1, art. 41, art. 98 § 1; rozporządzenie MS w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 215) i analogiczne dla radców prawnych (Dz.U. 2026 poz. 118); rozporządzenie MS z 12 lutego 2026 r. o wynagrodzeniu mediatora (Dz.U. 2026 poz. 170, w życie 17.02.2026); rozporządzenie MS z 15 grudnia 2015 r. o ryczałcie OZSS (Dz.U. 2015 poz. 2190); rozporządzenie MS z 17 kwietnia 2024 r. o wynagrodzeniu biegłych (tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 1444) w zw. z kwotami bazowymi z ustawy budżetowej na 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 62). Statystyki: Ministerstwo Sprawiedliwości, Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości (isws.ms.gov.pl) — opracowania wieloletnie o rozwodach i separacjach oraz o średnim czasie trwania postępowań, dane za 2025 r.; rozbicie na winę — publikacja MS za lata 2015–2020. Stan na 15.08.2026.