Doradztwo zawodowe w klasach 7–8 — gotowe materiały na lekcję

Przebieg (45 min)

1. 3 min1. Start: jeden link dla całej klasy

   Uczniowie skanują kod QR z tablicy albo wpisują adres licea-progi.pl/kim-zostac. Nauczyciel mówi krótko: to nie jest sprawdzian, nie ma dobrych i złych odpowiedzi, nikt nie podaje imienia ani adresu e-mail.

   Wskazówka: Wyświetl kod QR na rzutniku albo przypnij wydruk na tablicy. Kto nie ma telefonu, pracuje w parze z osobą obok.

2. 5 min2. Quiz: 24 stwierdzenia, ok. 5 minut1.2

   Każdy odpowiada „nie / trochę / tak” na 24 zdania o tym, co lubi robić, a potem zaznacza ulubione przedmioty i plan na czas po szkole. Wykres sześciu rodzajów zainteresowań rysuje się na bieżąco, w trakcie odpowiadania.

   Wskazówka: Nie komentuj odpowiedzi. Kto skończy wcześniej, czyta opisy sześciu liter na ekranie z wynikiem.

3. 7 min3. Wynik: trzy ścieżki2.9, 3.5

   Uczeń dostaje trzy propozycje: profil liceum, zawód w technikum i zawód w szkole branżowej. Przy każdej czyta, na czym polega ta praca, jakie przedmioty się liczą, jakie kwalifikacje zdobywa się w technikum i w szkole branżowej (egzamin zawodowy), ile się zarabia i jak AI zmienia tę pracę. Litery wyniku i trzy ścieżki wpisuje do karty pracy.

   Wskazówka: Podkreśl, że wynik zawsze pokazuje trzy typy szkół, żeby nikt nie zamykał się w jednym. Przy ścieżce branżowej nazwij korzyści i wyzwania: po 3 latach kwalifikacje zawodowe i szybsze wejście na rynek pracy, ale węższy wybór dalszej nauki — szkoła branżowa II stopnia daje tytuł technika i maturę. Zapytaj: „Która ścieżka Cię zaskoczyła?”

4. 10 min4. Szkoły w moim mieście2.1, 3.1

   Uczeń wybiera miejscowość i widzi klasy pasujące do jego ścieżek: nazwę szkoły, klasę, próg punktowy i szanse. Po kliknięciu w szkołę widzi liczbę chętnych na miejsce, dojazd i wyniki matur. Wybiera po jednej szkole z każdego typu i wpisuje do karty pracy jej nazwę, klasę i próg.

   Wskazówka: Pokaż na rzutniku jedną klasę i wyjaśnij, co znaczy próg: to punkty ostatniej osoby przyjętej w ubiegłym roku, co roku inne, a brak progu też o czymś mówi. Zwróć uwagę na rok i źródło progu podane przy szkole.

5. 10 min5. Moje punkty a progi3.2

   Uczeń wpisuje przewidywane oceny i wynik próbnego egzaminu (albo własny szacunek), a kalkulator liczy punkty. Przy każdej klasie widzi oznaczenie szans. Swoje trzy klasy zapisuje w karcie pracy jako bezpieczne, realne albo ambitne.

   Wskazówka: Jak przenieść szanse z ekranu do karty pracy: „bardzo duże” i „duże” to klasa bezpieczna, „średnie” — realna, „małe” i „bardzo małe” — ambitna. Przypomnij, skąd biorą się punkty: do 100 za egzamin i do 100 za świadectwo (oceny z czterech przedmiotów, świadectwo z wyróżnieniem, konkursy, wolontariat). Dwa z czterech punktowanych przedmiotów wybiera szkoła.

6. 7 min6. Rozmowa w parach i na forum1.3

   Uczniowie rozmawiają w parach: „Co z wyniku się zgadza, a co nie?”, „Co mnie zaskoczyło?”, „Czego chcę się dowiedzieć na dniu otwartym?”. Potem 3–4 osoby mówią na forum klasy o jednej rzeczy, którą zapamiętały. Na koniec każdy wypełnia krótką samoocenę na karcie pracy (skala 1–5).

   Wskazówka: Dopytuj „dlaczego?”, nie oceniaj wyborów. Wynik jest wskazówką do rozmowy, nie diagnozą — kto potrzebuje diagnozy, tego kieruj do poradni psychologiczno-pedagogicznej.

7. 3 min7. Zadanie domowe4.4

   Uczeń wysyła rodzicom link z wynikiem (przycisk „Wyślij rodzicom lub doradcy”; w adresie jest tylko kod wyniku, bez danych osobowych) i razem z nimi sprawdza terminy dni otwartych w dwóch szkołach.

   Wskazówka: Wyślij rodzicom przez e-dziennik krótką wiadomość: dzieci wypełniły na lekcji quiz zainteresowań, link z wynikiem mają w telefonie, warto o nim porozmawiać. Dołącz kartę dla rodzica (do wydrukowania poniżej).

Plan B: Gdy sieć jest słaba albo brakuje czasu, zrób na tej lekcji kroki 1–3 i 6–7, a kroki 4–5 (szkoły i punkty) zostaw na następną. Gdy w klasie nie ma internetu, wydrukuj wcześniej, tam gdzie go masz, test ze stroną 3 „litery → ścieżki” i kartę pracy — na lekcji nie trzeba już niczego otwierać.

Liczby na tablicę

• ok. 22%pracujących w Polsce jest zatrudnionych w 20 zawodach, które AI zmienia najbardziejPIE 2024
• 30,3%miejsc pracy w Polsce generatywna AI może częściowo zautomatyzowaćNASK/MOP 2025
• 4,9%miejsc pracy należy do grupy najwyższego ryzyka automatyzacjiNASK/MOP 2025
• 39,1% i 22,7%tyle kobiet i tylu mężczyzn w wieku 15–24 lat pracuje w zawodach, które AI zmienia najbardziejNASK/MOP 2025

Przebieg (45 min)

1. 5 min1. Cztery liczby na tablicy2.3

   Nauczyciel pokazuje cztery liczby z raportów (poniżej). Zanim je odsłoni, uczniowie zgadują: „Ile procent miejsc pracy w Polsce AI może częściowo zautomatyzować?”.

   Wskazówka: Mów o tym, że AI pracę „zmienia”, a nie „likwiduje”. Z tych samych raportów wynika, że w prawie każdym zawodzie większość zadań zostaje przy człowieku.

2. 8 min2. AI w mojej ścieżce2.10

   Każdy otwiera swój wynik quizu i czyta blok „AI w tej pracy” przy każdej z trzech ścieżek: ile się zmienia (niewiele / część zadań / dużo), co robi AI, co zostaje człowiekowi i skąd to wiadomo.

   Wskazówka: Kto nie ma wyniku, wybiera dowolny zawód na stronie „AI w zawodach”. Poproś, żeby każdy zapisał jedno zdanie: „W moim zawodzie AI robi …, a człowiek …”.

3. 10 min3. Co AI zmienia najbardziej i prognoza dla powiatu2.3

   Nauczyciel wyświetla stronę „AI w zawodach” i pokazuje, które ścieżki AI zmienia mało (np. budownictwo, gastronomia, opieka), a które dużo (np. finanse, administracja, programowanie). Potem otwiera barometrzawodow.pl z prognozą dla waszego powiatu: które z zawodów wybranych przez klasę są deficytowe, a które nadwyżkowe. Klasa szuka w każdej grupie zawodów ze swojego miasta i okolicy.

   Wskazówka: W każdej z tych grup są ścieżki dla każdego profilu zainteresowań — chodzi o to, żeby wybór był świadomy, a nie podyktowany strachem. Wspomnij o prognozie MEN zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego (art. 46b Prawa oświatowego, ogłaszana co roku na gov.pl) — to z niej wynika, które zawody dostają dodatkowe wsparcie. Z raportu NASK wynika, że kobiety w wieku 15–24 lat częściej pracują w zawodach biurowych, które AI zmienia najbardziej — warto o tym powiedzieć, nie wskazując nikomu, dokąd ma iść.

4. 12 min4. Dyskusja: co zostaje człowiekowi i jak się pracuje2.2, 2.10

   Uczniowie pracują w grupach po cztery osoby. Każda grupa wybiera jeden zawód z wyników swoich członków i wypisuje trzy zadania, które AI wykona, i trzy, których nie wykona (odpowiedzialność, kontakt z drugim człowiekiem, praca fizyczna, decyzje, sprawdzanie tego, co zrobiła AI). Do tego odpowiada na jedno pytanie: czy w tym zawodzie da się pracować zdalnie, na etacie albo na własny rachunek? Na koniec każda grupa odczytuje jedną parę zadań.

   Wskazówka: Pytania pomocnicze: „Kto odpowiada, gdy AI się pomyli?”, „Co trzeba umieć, żeby sprawdzić odpowiedź AI?”, „Czego AI nie zmieni?”, „Kto z was wolałby pracować z domu, a kto w warsztacie albo z ludźmi?”

5. 7 min5. Mój plan: czego się uczę4.4

   Każdy kończy w karcie pracy zdanie: „Żeby w zawodzie … być tym, kto kieruje AI, chcę nauczyć się …”. Jako zadanie domowe można zadać samouczek AI dla ucznia (6 lekcji po 5 minut).

   Wskazówka: Odwołaj się do zasad szkoły: AI pomaga się uczyć, ale nie odrabia zadań za ucznia. O uczciwości mówi lekcja 6 samouczka.

6. 3 min6. Podsumowanie

   Trzy osoby mówią, co zmieniło się w ich myśleniu o zawodzie. Zadanie domowe: przejść lekcje 1–3 samouczka AI i pokazać rodzicom blok „AI w tej pracy” przy swojej ścieżce.

   Wskazówka: Linki do samouczka i do strony „AI w zawodach” wyślij przez e-dziennik.

• Co to jest: ogólnodostępna strona internetowa z quizem zainteresowań (model Hollanda/RIASEC) i bazą szkół ponadpodstawowych z progami punktowymi; uczeń korzysta z niej na lekcji tak jak z każdej innej strony informacyjnej.
• Czego nie zbiera: strona nie ma kont, logowania ani formularza z imieniem, klasą, szkołą czy adresem e-mail. Wynik quizu to kod w adresie strony (sumy sześciu liter, zaznaczone przedmioty, plan), który nie zawiera danych osobowych. Punkty i miasto zapamiętuje wyłącznie przeglądarka ucznia.
• Co zbiera: anonimowe statystyki odwiedzin, bez cookies i bez zapisu adresu IP (Cloudflare Web Analytics), oraz logi techniczne dostawcy hostingu. Szczegóły: polityka prywatności.
• Podstawa: zajęcia są zadaniem szkoły wynikającym z rozp. MEN z 12.02.2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. 2019 poz. 325) w brzmieniu od 1.09.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 73) — § 8a (cyfrowe narzędzia doradztwa) i § 5 ust. 1 pkt 7. Szkoła nie przekazuje serwisowi żadnych danych uczniów, więc nie dochodzi do powierzenia przetwarzania danych i nie jest potrzebna zgoda rodziców. Karta pracy z imieniem zostaje u ucznia.
• Operator serwisu: Bril Brothers Innovation Labs spółka z ograniczoną odpowiedzialnością; kontakt: kontakt@licea-progi.pl.

<a href="https://licea-progi.pl/kim-zostac">Kim zostać? Quiz zainteresowań i szkoły z progami — Licea-Progi.pl</a>